- SŁOWNIK -

 

 

0-9

100Base-FX - Standard IEEE opisujący szybkie sieci Ethernet korzystające z protokołu CSMA/CD z prędkością 100 Mbps zrealizowany za pomocą jednomodowego kabla światłowodowego.

l00Base-T - Ogólny termin obejmujący trzy standardy szybkiego Ethernetu: 100Base-FX, 100Base-T4 i 100Base-TX.

100Base-T4 - Standard IEEE opisujący szybką sieć Ethernet działającą przy zastosowaniu protokołu CSMA/CD z prędkością 100 Mbps na bazie kabla Kategorii 5 (4 pary kabla). Nie jest on używany często, ale zapewnia w pełni-dupleksowe działanie podczas przesyłania strumieni danych.

100Base-TX - Standard IEEE opisujący szybką sieć Ethernet działającą przy zastosowaniu protokołu CSMA/CD z prędkością 100 Mbps na bazie kabla Kategorii 5, stosując 2 pary przewodów wchodzących w skład kabla. Jest to najpopularniejsza forma szybkiego Ethernetu.

10Base-2 - Specyfikacja IEEE dotycząca działania sieci Ethernet z prędkością 10 MB/s przy zastosowaniu cienkiego kabla koncentrycznego.

10Base-5 - Specyfikacja IEEE dotycząca działania sieci Ethernet z prędkością 10 MB/s przy zastosowaniu grubego kabla koncentrycznego.

10Base-F - Specyfika IEEE dotycząca działania sieci Ethernet z prędkością 10 MB/s przy zastosowaniu światłowodu. Specyfikacja ta obejmuje kilka podkategorii obejmujących połączenia o niskich kosztach, połączenia dynamiczne, połączenia między repeaterami i inne typy połączeń.

10Baset-T - Specyfikacja IEEE dotycząca działania sieci Ethernet z prędkością 10 MB/s przy zastosowaniu skrętki czteroparowej ekranowanej lub nieekranowanej.

802.11 - Standard IEEE dotyczący bezprzewodowego przesyłania sygnałów w sieci lokalnej. W podstawowej wersji standardu wprowadzono przekazywanie sygnałów z prędkością 1-2 Mbps. Standard 802.11 HR wprowadził możliwość przesyłania sygnałów z prędkością 11 Mbps.

802.3 - Standard IEEE opisujący sieć CSMA/CD. Do standardu zostało dołączonych wiele uaktualnień, w tym l0Base-T. 

802.5 - Standard IEEE dla sieci Token Ring. Standard opisuje metodę przekazywania znaczników pomiędzy węzłami w sieci w celu zapewnienia sobie odbioru komunikatu.

A

ADS (Active Directory Service) - (Usługa aktywnych katalogów) - Jest zaawansowaną usługą katalogową wbudowaną w wersję 5.0 systemu Windows NT, której zadaniem jest ułatwienie skalowania Internetu. Wszystkie zasoby przyłączone do sieci są rejestrowane w katalogu centralnym jako "obiekty". Taki sposób centralizowania ułatwia znacznie dostęp do większości zasobów i zarządzanie nimi.

Alpha - procesor oparty na technologii Reduced Instruction Set Computing, opracowany przez firmy Compaq i Alpha Processor, które instalują takie układy CPU w produkowanych przez siebie serwerach i stacjach roboczych. 64-bitowy procesor może obsługiwać następujące systemy operacyjne: Unix, Windows NT, Windows 2000, OpenVMS (Compaq) i Linux.

AM (Active Monitor) - (Aktywny monitor) - To pojedyncza stacja wymuszająca przestrzeganie wielu reguł nakładanych jej przez Token Ring. Może nią być dowolna ze stacji przyłączonych do sieci. Zwykle stacja AM uruchamiana jest jako pierwsza. Jej obowiązki można przenosić na inne stacje po ich uprzednim uaktywnieniu. Stacja AM nadzoruje cały ich ruch i zapewnia, że przestrzegane są wszystkie zasady protokołów pierścienia oraz jest odpowiedzialna za inicjowanie wszelkich czynności niezbędnych do korekty przypadków naruszenia lub uszkodzenia protokołów.

AMD - (Advanced Micro Devices) producent procesorów zgodnych z systemem Windows, instalowanych najczęściej w komputerach klasy desktop. AMD rywalizuje z Intelem starając się wprowadzać na rynek kolejne modele układów CPU, które dotrzymują kroku (chodzi o zegar) produktom Intela. Najnowszy mikroprocesor firmy AMD nosi nazwę Athlon i może być pierwszym układem CPU tej firmy, który będzie instalowany w serwerach (chociaż AMD nie ujawnił jeszcze żadnych szczegółów). Intel jest obecnie największym producentem procesorów, a na drugim miejscu plasuje się AMD.

Anixter - Światowy producent produktów przeznaczonych dla systemów przewodowych. Firma Anixter opracowała model klasyfikacji kabli.

ANSI (American National Standards Association) - (Amerykański Narodowy Instytut Normalizacji) - To prywatna organizacja nie komercyjna, której celem jest ułatwienie rozwoju, koordynacji i publikowania nieobowiązkowych standardów narodowych w USA.

API (Application Programming Interface) - (Interfejs programowania aplikacji) - Interfejs API jest standaryzowanym interfejsem programowym, używanym przez programy użytkowe w celu uzyskania dostępu do usług niskiego poziomu.

Application Layer - Warstwa aplikacji jest najwyższą warstwą modelu referencyjnego OSI. Inaczej, aniżeli mogłaby to sugerować jej nazwa, warstwa ta nie obejmuje aplikacji użytkownika. Stanowi natomiast interfejs między tymi aplikacjami, a usługami sieci.

ArcNet- protokół transmisyjny, osprzęt i okablowanie o topologii gwiazdy zapewniające komunikację pomiędzy kartami sieciowymi z prędkością do 2,5

ArcNetPLUS - Wersja systemu ARCnet stosująca metodę przesyłania sygnałów z prędkością 20 Mbps, opracowana i wprowadzona na rynek przez firmę Datapoint Corporation.

ATM (Asynchronous Transfer Mode) - (Tryb transferu asynchronicznego) - Typ technologii przełączania gdzie switche to małe o konkretnej długości komórki danych. Technologie ATM mogą być wykorzystywane zarówno w sieciach rozległych jak i w sieciach lokalnych.

AUI (Attachment Unit Interface) - Złącze D z 15 końcówkami umieszczone na karcie sieciowej wykorzystywane do podłączenia kabli do urządzeń nadawczo-odbiorczych podłączanych do kabla światłowodowego, koncentrycznego lub do kabla zgodnego ze standardem l0Base-T.

 

B

Backbone (szkielet) - Część sieci która łączy poszczególne grupy robocze lub małe sieci w całość w budynku. Jest także używane to łączenia poszczególnych sieci w budynku razem w jedno środowisko.

Backside bus (magistrala danych zaplecza): w architekturze komputera jest to dedykowana ścieżka (magistrala), która obsługuje transmisję danych na linii CPU/pamięć podręczna Level 1, pracując z taką samą szybkością co CPU

Backup - składowanie. Tworzenie zapasowych kopii danych na wypadek awarii, zwykle na innych nośnikach. Zazwyczaj do składowania stosuje się taśmy magnetyczne, dyski optyczne lub obecnie bardzo rzadko dyskietki.

Balun (BALanced UNbalanced) - Urządzenie służące do dopasowywania impedancji, które łączy linię zrównoważoną (taką jak skręcona para przewodów) z linią niezrównoważoną (taką jak kabel koncentryczny).

BGP (Border Gateway Protocol) - (Zewnętrzny protokół bramkowy) - Protokół BGP jest nowoczesnym protokołem trasowania między systemami.

BIOS - (Basic Input/Output System) podstawowy system obsługi układów wejścia/wyjścia. System BIOS jest wykorzystywany do sterowania komputerem od momentu jego rozruchu do chwili, gdy kontrolę nad nim przejmuje system operacyjny. Dzięki systemowi BIOS programy mogą wykonywać określone zadania, nie odwołując się do dysku twardego, a podczas normalnej pracy komputera BIOS jest używany do kontrolowania dysków twardych, klawiatury i myszy. System BIOS przechowuje też informacje wykorzystywane przez system, takie jak data i czas. System BIOS jest zapisany w pamięci typu EPROM (układ scalony typu Erasable Programmable Read-Only Memory - programowalna pamięć tylko do odczytu), a w nowszych komputerach można go aktualizować nie wyjmując z płyty głównej całego układu scalonego EPROM.

Bootstraping - (rozwinięcie) rozwijanie systemu to proces polegający na uruchamianiu komputera i ładowaniu systemu operacyjnego. Cały proces jest oparty na pętli zawierającej kolejne etapy rozwijania systemu, powodującej, że komputer (czyli system operacyjny) startuje.

BPS (Bits Per Second) - (bitów na sekundę) - Bit na sekundę jest miarą szerokości pasma zarówno dla częstotliwości przesyłania danych jak i dla fizycznego nośnika obsługującego te transmisję.

BSP (Bell Standard Practices) - Zestaw procedur opracowanych przed podzieleniem firmy Beli Systems. Procedury BSP zawierały szczegółowy opis, w jaki sposób instalatorzy powinni ciąć, skręcać i podłączać każdy przewód i w jaki sposób należy zabezpieczyć każdy zwój kabla.

Broadcast - dosł. rozprzestrzenianie (również: emisja audycji radiowych i tv). Komunikat do wszystkich użytkowników sieci. Termin ten oznacza również specjalny rodzaj obsługiwanego przez protokół sieciowy wezwania adresowanego do wszystkich węzłów sieci.

Bufor - określony obszar pamięci RAM, w którym przechowywane są dane przejściowe. Bufor jest wykorzystywany najczęściej przez dwa urządzenia pracujące z różną szybkością, tak aby wolniejsze urządzenie mogło na czas obsłużyć przetwarzane dane.

Bus - (magistrala danych) ścieżka łącząca płytę główną z różnymi urządzenia peryferyjnymi, takimi jak dyski twarde lub adaptery wideo.

C

Categories of performance (kategorie wydajności) - Kategorie wydajności tworzą szereg progów wyznaczających kolejne poziomy sprawności nieekranowanych skrętek dwużyłowych i określonych przez stowarzyszenie EIA. Obecnie wykorzystywane są głównie skrętki UTP kategorii 3 i 5.

Category 3 UTP (Skrętka UTP kategorii 3) - (skrętka nie ekranowana kategorii 3 (Cat 3) - Udostępnia pasmo o szerokości 16 MHz, co na odległości do 100 metrów umożliwia przesyłanie danych z szybkością 10 Mbps.

Category 5 UTP (Skrętka nie ekranowana kategorii 5) - Udostępnia pasmo o szerokości 100 MHz na odległość do 100 metrów.

Cache - (pamięć podręczna) określony obszar pamięci wykorzystywany do przechowywania często używanych danych. Istnieje kilka typów pamięci podręcznych: pamięci obsługujące szybką pamięć RAM, pamięci obsługujące dysk czy też pamięci podręczne Level 1 i Level 2, które obsługują układy CPU. Pamięć podręczna Level 1 jest usytuowana najbliżej procesora, Level 2 nieco dalej i charakteryzuje się tym, że pracuje szybciej niż pamięć RAM.

Cache miss (odwołanie chybione) następuje wtedy, gdy procesor poszukuje danych w pamięci podręcznej i stwierdza, że ich nie ma w tym miejscu. W takiej sytuacji procesor musi odczytać potrzebne mu dane (których nie znalazł w pamięci podręcznej) z głównej pamięci RAM, co spowalnia oczywiście jego pracę.

Capture - dosł. chwytanie. Przechwytywanie danych wysyłanych przez program aplikacyjny do drukarki lokalnej w celu skierowania wydruku do drukarki sieciowej. Jest konieczne ze względu na brak wbudowanych w DOS mechanizmów współdzielenia drukarek.

CAU (Controlled Access Unit) - Stosowana przez firmę IBM nazwa inteligentnego koncentratora okablowania stosowanego w sieciach Token Ring firmy IBM.

CCITT (Międzynarodowy Komitet Konsultacyjny ds. Telefonii i Telegrafii) - Jest odpowiedzialny za ustanowienie standardów obowiązujących w Europie. Ostatnio uległ on reorganizacji i zmienił nazwę na International Telecommunications Union (ITU), stając się Międzynarodową Unią Telekomunikacyjną.

Celeron - nazwa procesora produkowanego przez Intel, nie dysponującego tak dużą mocą obliczeniową jak Pentium II. Procesory Celeron są instalowane w stacjach roboczych i popularnych serwerach klasy podstawowej. Tak jak Pentium II procesory Celeron są oparte na mikroarchitekturze P6.

CDDI (Copper Distributed Data Interface) - Specyfikacja opracowana przez firmę Crescendo Communication, która wykorzystuje techniki FDDI do przesyłania sygnałów w skrętce czteroparowej ekranowanej lub nieekranowanej.

Chat - dosł. pogawędka. Usługa w sieci pozwalająca dwóm lub więcej użytkownikom na "pogawędkę" (oczywiście pisaną) w sieci na żywo.

Channel (kanał): zgodnie z definicją Intela kanał to bezpośredni łańcuch składający się z jednego lub więcej urządzeń IDE, które wykorzystują to samo przerwanie.

Checksum (suma kontrolna) - Jest mechanizmem korekcji błędów przesyłania używanym podczas transmisji danych. Jej wartości uzyskiwane są przez dodanie wartości binarnej każdego alfanumerycznego znaku wchodzącego w skład bloku danych.

Chip (układ scalony; scalak): termin najczęściej odnoszący się do zestawu scalaków obsługujących układ CPU (procesor). Mogą to być takie procesory jak Pentium (Intel) czy Athlon (AMD).

Cienki Ethernet - System okablowania wykorzystujący cienki i elastyczny kabel koncentryczny do liniowego łączenia ze sobą każdego węzła z kolejnym węzłem.

CIR (Committed Information Rate) - (Umowny wskaźnik informacji) - Wskaźnik CIR określa gwarantowaną minimalną szerokość dostępnego pasma w danym czasie.

Circuit (obwód) - To zbiór optycznych lub elektrycznych połączeń tworzących połączenie fizycznymi między dowolnymi dwoma punktami sieci WAN.

Circuit switched network (sieci z komutacją obwodów) - To taka sieć, w której opakowane dane transmitowane do określonego punktu końcowego przesyłane są za pomocą tych samych przełączników.

CISC (Complex Instruction Set Computing) - (przetwarzanie na komputerze z rozbudowaną lista rozkazów) - Które charakteryzuje się dużym zestawem rozkazów i próbuje za pomocą jednego rozkazu wykonać jak największą liczbę zadań i nie kładąca nacisku na szybkość z jaką wykonywane być mogą poszczególne instrukcje. Instrukcje architektury CISC nie są wykonywane tak szybko, jak instrukcje architektury RISC, ale każda z nich wykonuje więcej czynności.

Client - dosł. klient. Program, zazwyczaj uruchomiony na stacji roboczej, albo komputer korzystający z usług serwera. Może się też zdarzyć, że sam serwer zleca część wykonywanej właśnie obsługi innemu serwerowi, i wówczas pełni rolę jego klienta. Por. Server, Workstation.

Clock (zegar): szybkość pracy zegara mierzy się w megahercach (MHz). Parametr ten określa, jak szybko procesor zainstalowany w komputerze wykonuje instrukcje. Megaherc to jednostka częstotliwości, a szybkość 1 MHz oznacza, że zegar generuje w ciągu jednej sekundy milion taktów, które sterują pracą układu scalonego. Najnowsze stacje robocze są taktowane zegarem 1 GHz (tysiąc MHz). Firma AMD ma w swojej ofercie na przykład procesory linii Athlon. Są to układy taktowane zegarem 850 i 1000 MHz, które będą w przyszłości taktowane zegarem pracującym jeszcze szybciej. Wiadomo już, że Intel pracuje nad procesorem taktowanym zegarem 1,5 GHz (robocza nazwa Willamette).

Clock speed (szybkość zegara) - szybkość, z jaką procesor przetwarza dane. Szybkość zegara taktującego procesor jest podawana w megahercach (MHz). 1 MHz to 1 mln cykli na sekundę.

Clustering (klaster komputerowy) - grupa serwerów tworzących jedną logiczną całość zwaną klastrem. Serwery są skonfigurowane w taki sposób, że wszystkie zadania przetwarzania danych kierowane są do klastra, ale poszczególne zadania wykonywane są przez różne komputery wchodzące w skład klastra. Zwiększa to szybkość pracy systemu i jego dostępność, ponieważ w przypadku awarii jednego z serwerów pozostałe serwery przejmują zadania wykonywane przez uszkodzony serwer. Największą popularnością cieszy się technologia opracowana przez Microsoft - Cluster Services. Pozwala ona tworzyć klastry składające się z czterech serwerów (platforma Windows NT) i klaster taki pracuje w trybie "failover". Oznacza, że w przypadku awarii jednego z serwerów pozostałe serwery przejmują zadania wykonywane przez ten serwer, tak iż użytkownicy korzystający z usług klastra nie dostrzegają nawet tego faktu. Istnieją też klastry oparte na serwerach platformy Linux, które mogą się składać właściwie z nieograniczonej liczby serwerów.

CMOS (Complementary Metal Oxide Semiconductor) - komplementarny układ scalony typu MOS (MOS to technologia produkcji półprzewodników oparta na tlenkach metalu). Jest to układ instalowany w komputerach PC i serwerach. Układ CMOS to specyficznego rodzaju pamięć, w której przechowywane są parametry określające konfigurację danego komputera

Coaxial cable (kabel koncentryczny ) - Często określany jako koncentryk, składa się z dwóch współśrodkowo umieszczonych przewodników. Przewodniki te mają dosłownie wspólną oś. Najczęściej w środku takiego kabla biegnie pojedynczy przewód miedziany izolowany warstwą izolatora, dookoła której umieszczona jest następna warstwa cylindrycznego litego lub plecionego przewodnika izolowanego następna warstwą izolatora, a cała struktura powleczona jest ochronną koszulką z polichlorku winylu (PCW) lub teflonu.

Controller (kontroler) - pod nazwą tą kryje się najczęściej zestaw układów scalonych kontrolujących przepływ danych wymienianych między procesorem i urządzeniem peryferyjnym, takim jak dysk twardy czy drukarka.

CPE (Customer Premises Equipment) - (sprzęt własny klienta / sprzęt w siedzibie klienta) - Na sprzęt CPE składają się urządzenia znajdujące się w siedzibie klienta, a służące do łączenia z siecią WAN.

CPU (Central Processing Unit): jednostka centralna, termin używany jako synonim procesora lub mikroprocesora. CPU to układ, w którym wykonywane są wszystkie obliczenia i rozkazy generowane przez program uruchomiony na komputerze.

CRC (Cyclical Redundancy Check) - (cykliczna kontrola nadmiarowa) - To algorytm wykrywania błędów bardziej niezawodny niż suma kontrolna. Umożliwia on również określenie, czy błąd zdarzył się podczas transmisji. Wartość CRC określana jest w sposób bardziej rygorystyczny niż wartość sumy kontrolnej. Wartość CRC otrzymana jest w wyniku podziału wartości otrzymanej w wyniku odczytania jako ciągu binarnego przez wcześniej określoną liczbę binarną.

CSMA (Carrier Sense, Multiple Access) - (wielodostęp do łącza sieci z badaniem stanu kanału) - Mechanizm dostępu CSMA jest prostym, opartym na zasadzie rywalizacji sposobem sterowania wykorzystywanym przez Ethernet I.

CSMA/CD (Carrier Sense Multiple Access with Collision Detection ) - (wielodostęp do łącza sieci z badaniem stanu kanału i (lub) wykrywaniem kolizji) - Jest to mechanizm dostępu danych używany w Ethernecie oraz sieciach typu 802.3. Innymi słowy, określa on sposób w jaki pakiet danych jest umiejscowiony na kablu. Zanim urządzenie Ethernet wysyła pakiet po kablu, sprawdza czy inne urządzenie w danej chwili nie transmituje danych. Kiedy urządzenie upewni się że kabel jest nieużywany, zaczyna wysyłać pakiet, nasłuchując czy inne urządzenie nie zaczęło wysyłać pakietu w tym samym czasie (wtedy następuje kolizja).

CSU/DSU (Channel Service Unit / Data Service Unit) - (jednostka obsługi kanału / jednostka obsługi danych) - Jednostka CSU/DSU to urządzenie, które łączy węzeł sieci z łączem WAN.

D

DAS (Dual-Attached Stations) - (stacje o podwójnym przyłączeniu) - Wykorzystywane mogą być w sieciach FDDI. Wyposażone są w dwa zbiory interfejsów nośnika: po jednym dla każdego z dwóch pierścieni FDDI.

Data link layer (warstwa łącza danych) - Druga warstwa modelu referencyjnego OSI nazywana jest warstwą łącza danych. Jak wszystkie pozostałe warstwy, również ona pełni dwie główne funkcje: nadawania i odbierania. W ramach nadawania, warstwa łącza danych jest odpowiedzialna za opakowywanie rozkazów, danych, itp. W ramki. Ramka jest strukturą właściwą warstwie łącza danych zawierającą ilości informacji wystarczającą do pomyślnego przesłania danych przez sieć LAN do miejsca ich przeznaczenia. Warstwa łącza danych jest odpowiedzialna za wykrywanie i korygowanie wszelkich błędów, jak również za ponowne zbieranie danych otrzymanych z warstwy fizycznej z powrotem w ramki. Biorąc pod uwagę, że przesyłane są zarówno zawartość jak i struktura ramek, to nie można powiedzieć, że są one odtwarzane, lecz raczej, że dane otrzymane z warstwy fizycznej są buforowane do uzyskania całej ramki.

DB-15 - Ustandaryzowane złącze z 15 końcówkami wykorzystywane w połączeniach sieci Ethernet.

DB-9 - Złącze z 9 końcówkami wykorzystywane w połączeniach sieci Token Ring.

DCE (Data Communications Equipment) - (urządzenia komunikacyjne) -Stanowią określonego typu interfejs dla wieloprzewodnikowego okablowania miedzianego, który umożliwia łączenie w pary przewodnika nadającego i odbierającego i który w ten sposób dopełnia interfejs DTE. Interfejs DCE może, więc być połączony wyłącznie z interfejsem DTE, gdyż w innym wypadku uniemożliwi to komunikację.

Demarcation (demarkacja) - To punkt wyznaczający granicę odpowiedzialności między firmą komunikacyjną, a klientem za połączenie z siecią WAN.

Demultiplexing (demultipleksoanie) - Polega na dzieleniu złożonych typów danych na ich podstawowe składniki.

DIMM (Dual Inline Memory Modul): moduł pamięci z podwójną ścieżką. Jest to płytka drukowana zawierająca pamięć RAM i 64-bitową ścieżkę danych (2 x 32 bity, stąd określenie Dual, czyli podwójna ścieżka danych). Moduł taki przygotowany jest do współpracy z 64 bitowymi systemami komputerowymi, czyli na przykład serwerami wyposażonymi w procesor Pentium. Moduł SIMM (Single Inline Memory Module; moduł pamięci z pojedynczą ścieżką) dysponuje 32-bitową ścieżką łączącą system (czyli procesor) z układami scalonymi zawierającymi pamięć RAM. Ponieważ procesor Pentium wymaga 64-bitowej ścieżki dostępu (chodzi o szerokość) do pamięci RAM, to moduły SIMM muszą być zawsze instalowane parami, podczas gdy w przypadku modułów DIMM nie trzeba przestrzegać tej reguły.

Distortion (zniekształcenie) - Są to niepożądane modyfikacje przesyłanego sygnału. Mogą być one powodowane przez zakłócenia elektromagnetyczne (EMI) lub zakłócenia częstotliwości radiowych (RFI).

DLCI (Data Link Control Interface) - (interfejs sterowania łączem danych) - W sieciach Frame Relay jest to adres używany do identyfikowania poszczególnych kanałów wirtualnych.

DLM (Distributed Lock Manager) - (rozproszone zarządzanie blokadami) - Zarządzanie DLM jest podstawową techniką kontroli modyfikacji danych znajdujących się w bazach danych i współdzielonych przez wiele procesorów.

DMA (Direct Memory Access): bezpośredni dostęp do pamięci. Technika DMA polega na tym, że dane przekazywane są bezpośrednio z pamięci RAM do urządzenia peryferyjnego (z pominięciem układu CPU), dzięki czemu procesor nie jest obciążany dodatkowymi zadaniami i może szybciej wykonywać właściwe obliczenia. Urządzenia ISA rezerwują sobie 16 MB pamięci, która jest wykorzystywana przez układ DMA. Urządzenia EISA rezerwują na ten cel cztery razy więcej pamięci, czyli 64 MB.

DPAM (Demand-Priority Access Method) - (metoda dostępu na zasadzie priorytetu żądań) - Cykliczna metoda sterownia dostępem do nośnika, w której centralny wzmacniak (znany również jako "koncentrator") regularnie wywołuje przyłączone do niego porty. Wywołanie to odbywa się w kolejności portów i przeprowadzane w celu rozpoznania portów mających żądania transmisji. Po rozpoznaniu potrzeby przesyłania danych, wzmacniak określa, czy jego priorytet jest wysoki, czy normalny. Priorytety umożliwiają obsługę żądań pilniejszych przed mniej pilnymi.

DTE (Data Terminal Equipment) - urządzenia końcowe) - Urządzenia DTE tworzą interfejs dla wieloprzewodnikowego okablowania miedzianego, który umożliwia łączenie w pary przewodnika nadającego i odbierającego i który w ten sposób dopełnia interfejs DCE. Interfejs DTE może, więc być połączony wyłącznie z interfejsem DCE, gdyż w innym wypadku uniemożliwi to komunikację.

Dual independent bus - architektura dwóch niezależnych magistrali. Architektura taka polega na tym, że układ CPU komunikuje się bezpośrednio z pamięcią podręczną L2, wykorzystując do tego celu wydzieloną magistralę danych, która jest niezależna od magistrali systemowej.

 

E

ECC (Error Checking and Correcting) - sprawdzanie i korekcja błędów. Przy odczytywaniu danych z pamięci RAM system ECC sprawdza, czy pamięć pracuje poprawnie i czy w danych nie ma błędów. Jeśli system wykryje błąd, dane są poprawiane (następuje ich korekta), tak iż informacja nie jest tracona. Istnieją systemy ECC korygujące błędy jednobitowe (single-bit correction) oraz systemy korygujące błędy wielobitowe (na przykład błędy dwubitowe; double-bit correction).

EGP (Exterior Gateway Protocol) - (zewnętrzny protokół bramowy) - Jest on dosyć starym protokołem trasowania wykorzystywanym między systemami autonomicznymi.

ELAN (Emulated Local Area Network) - (emulowana sieć LAN) - Sieć ELAN to emulowana w środowisku LANE sieć LAN.

EMail - Poczta elektroniczna. Jest to jedna z usług sieciowych pozwalająca na wysyłanie listów do do innych użytkowników. Listy gromadzone są zazwyczaj na serwerze w tzw. skrzynce pocztowej, z której adresat może je odczytać po zalogowaniu się do sieci.

EMI (Electromagnetic Interface) - (zakłócenia elektromagnetyczne) - Niskiej częstotliwości impulsy, które mogą zakłócać przesyłanie danych.

Encapsulation - Enkapsulacja, czyli opakowywanie jest metodą transportu pakietów danych z jednego protokołu poprzez łącze do pakietu drugiego.

EIA (Electronic Industries Alliance) - Organizacja amerykańskich producentów części elektronicznych i sprzętu elektronicznego. Organizacja opracowuje standardy przemysłowe interfejsu między przetwarzaniem danych a sprzętem telekomunikacyjnym.

EIA RS-232 - Standard elektryczny łączenia ze sobą urządzeń ustanowiony przez Electrical Indystries Association (zob. również port szeregowy).

EIA/TIA-568 - Standard EIA/RIA okablowania telekomunikacyjnego budynków przemysłowych. Standard EIA/TIA-568 zawiera opis zbioru klasyfikacji regulujących sprawność działania oraz zalecenia instalacyjne dla kabla sieciowego. Standard ten ma zostać zastąpiony podobnym standardem EIA-TIA-569A.

EIA/TIA-569 - Standard dla telekomunikacyjnych przestrzeni i ścieżek przesyłowych w budynkach przemysłowych.

EIA/TIA-570 - Standard okablowania telekomunikacyjnego w budynkach mieszkalnych i małych firmach.

EIA/TIA-606 - Standard administracyjny dla infrastruktury telekomunikacyjnej budynków przemysłowych. Standard EIA/TIA-606 zawiera opis metody numerowania i oznaczania liszkami kabli, ścieżek przesyłowych i przestrzeni.

EISA (Extended Industry Standard Architecture): Jest to 32-bitowy odpowiednik magistrali danych ISA (rozszerzona ISA), która ma szerokość 16 bitów. Magistrala danych EISA została zaprojektowana przez dziewięć firm konkurujących z IBM, (nazywanych nieformalnie gangiem dziewięciu): AST Research, Compaq Computer, Epson, Hewlett-Packard, NEC, Olivetti, Tandy, WYSE i Zenith Data Systems. Firmy te opracowały standard EISA mając nadzieję, że technologia ta stawi czoła zaprojektowanej przez IBM magistrali danych MCA (Micro Channel Architecture). EISA różni się od MCA przede wszystkim tym, że oferuje tzw. kompatybilność wsteczną. Oznacza to, że w komputerach dysponujących magistralą danych EISA można instalować karty standardu EISA i ISA. W komputerach dysponujących magistralą danych MCA można instalować wyłącznie karty standardu MCA. Ostatecznie żadna z tych technologii nie odniosła sukcesu, gdyż największą popularnością cieszą się komputery wyposażone w dwa rodzaje magistral danych (i gniazd): ISA i PCI.

Ethernet - protokół transmisyjny przeznaczony pierwotnie do okablowania o topologii typu bus, zapewniający komunikację pomiędzy kartami sieciowymi z prędkością do 10 Mb/s. Nazwa ta obejmuje także karty sieciowe stosujące ten protokół, system okablowania ("cienki" lub "gruby" Ethernet) wykorzystywanego do łączenia komputerów itp. Istnieje kilka wariantów protokołu, m.in. IEEE 802.2, IEEE 802.3, Ethernet II, SNAP itp., mogących współistnieć na jednym okablowaniu, ale wzajemnie dla siebie niewidocznych.

Ethernet I - Jest inną nazwą utworzonej poprzez pracowników firmy Xerox sieci PARC Ethernet, która była pierwszą na świecie siecią LAN. Utworzona została w Palo Alto Research Center (stąd PARC) do użytku wewnętrznego jako alternatywa dla przenoszenia danych za pomocą dyskietek. Później, od czasu opracowania ulepszonej wersji, nazwanej Ethernet II, wersja wcześniejsza nazwana została Ethernet I.

Ethernet II - Jest uaktualnioną i ze standaryzowaną wersją sieci PARC Ethernet. Nazwa Ethernet II używana jest zamiennie z nazwą DIX Ethernet, gdzie DIX jest skrótem od nazw poszczególnych sponsorów: Digital, Intel, Xerox.

 

F

Fast Ethernet - Rozszerzenie standardowego Ethernetu. Fast Ethernet pracuje z przędkością 100 Mbps. Prawa Fast Ethernetu są opisane przez specyfikację IEEE 802.3u. Ze względu że oba Ethernety używają takich samych protokołow, dane mogą przechodzić między tymi dwoma standardami bez ich konwersji.

FDDI (Fiber Distributed Data Interface) - Technologia LAN która używa prędkości 100 Mbps. Pierwotnie sieci FDDI wymagały światłowodów, teraz mogą pracować również na kablu UTP (skrętce).

Fiber optic cable (kabel światłowodowy) - Umożliwiają przenoszenie sygnałów o wyższych częstotliwościach spektrum elektromagnetycznego: światła. Kable światłowodowe dostarczane są w różnych kształtach, rozmiarach i częstotliwościach znamionowych.

File Server - serwer plikowy. Komputer udostępniający swoje pliki i katalogi pozostałym użytkownikom sieci.

File sharing - współdzielenie plików. Możliwość równoczesnego dostępu do plików danych przez wielu użytkowników.

Filtering - Występuje wtedy kiedy pakiet danych jest badany w sieci w celu określenia jego przeznaczenia. Przez sprawdzenie adresu pakietu, urządzenie sieciowe decyduje czy powinien on zostać w lokalnej sieci czy powinien zostać skopiowany do innej sieci. Filtrowanie, które zapewnia pewną kontrolę nad ruchem intranetowym oraz bezpieczeństwo, jest zwykle wykonywane przez mostki, switche oraz routery.

Flash memory (pamięć błyskowa) - jest to monolityczny typ pamięci trwałej (nieulotnej). Znaczy to, że po wyłączeniu urządzenia dane przechowywane w takiej pamięci nie są tracone. Pamięci błyskowe instalowane są w kamerach, pagerach, telefonach komórkowych i innych urządzeniach przenośnych.

FOIRL (Fiber-Optic Interrepeater Link) - Specyfikacja IEEE opisująca działanie Ethernetu przy wykorzystaniu kabla światłowodowego. Zazwyczaj wykorzystywana do łączenia urządzeń nadawczo-odbiorczych lub pomiędzy koncentratorami okablowania. Często się ją myli ze specyfikacjami lOBase-F, ale nie można jej wykorzystać do współpracy z urządzeniami zgodnymi z lOBase-F.

Frame (ramka) - Jest strukturą, która zawiera wystarczającą ilość informacji do przesyłania danych w sieci LAN lub WAN do ich miejsca przeznaczenia.

Frame Relay - To typ urządzenia transmisji komutatowej sieci WAN. Frame Relay umożliwia tworzenie wielu logicznych stałych kanałów wirtualnych, z których każdy posiada własny zakres pasma wystarczający do prowadzenia transmisji.

Frequency (częstotliwość) - Fale elektromagnetyczne stale oscylują w raczej symetryczny sposób między ekstremum pozytywnym i negatywnym. Szybkość, z jaką oscylacje zachodzą, nazywana jest częstotliwością. Częstotliwość mierzona jest w hercach (Hz).

Frontside bus - frontowa magistrala danych. Łączy procesor z pamięcią główną komputera. Magistrala taka pracuje wolniej niż magistrala danych obsługująca zaplecze (patrz Backside bus).

G

Gbps (gigabits per second) - (gigabitów na sekundę) - Oznacza miliardy bitów na sekundę.

GHz (gigahertz) - (gigaherc ) - Oznaczenie miliardy herców na sekundę.

Gruby Ethernet - System okablowania wykorzystujący kabel koncentryczny o dużej średnicy i stosunkowo dużej sztywności do podłączania urządzeń nadawczo-odbiorczych. Urządzenia nadawczo-odbiorcze łączą ze sobą węzły sieci za pośrednictwem elastycznego kabla zawierającego wiele przewodów.

GUI (Graphical User Interface) - (interfejs graficzny użytkownika) - To wizualnie zorientowany interfejs umożliwiający użytkownikom uzyskiwanie dostępu do zasobów za pomocą kliknięcia myszą. Interfejsy takie używane są na przykład w systemach operacyjnych Windows.

H

Half-duplex - Naprzemienny sposób transmisji: każda ze stacji może albo nadawać, albo odbierać, ale nie mogą tego robić równocześnie.

Header (nagłówek) - Przekaz na początku pakietu danych który przenosi specjalne informacje używane przez sieć do zidentyfikowania stacji docelowej. Jest podobny do trailera, który kończy pakiet.

Hertz - (Herc) - Liczba oscylacji fali elektromagnetycznej na sekundę. Jeden cykl, czyli 1 Hz, oznacza zmianę o 360 stopni w ciągu sekundy.

Host - dosł. gospodarz. Centralny komputer w systemach wielodostępnych (np. Unix, VMS), w których wszystkie programy uruchamiane są na hoście, podczas gdy komunikacja z użytkownikami odbywa się poprzez połączone z nim terminale. Por.: terminal.

Hot-swappable - wymianialne "na gorąco". Serwery lepszej klasy dysponują szeregiem elementów pracujących w tym trybie. Są to: zasilacze, wentylatory i inne urządzenia. Praca w trybie wymiany "na gorąco" oznacza, że elementy takie można wymieniać, usuwać i dodawać do systemu nie wyłączając serwera i nie rekonfigurując systemu. Proszę zwrócić uwagę na różnicę występującą między dwoma trybami pracy: wymiana "na gorąco" i podłączanie "na gorąco" (hot-plug). W przypadku urządzeń podłączanych na gorąco też nie trzeba wyłączać serwera, ale za każdym razem trzeba rekonfigurować system (co nie jest konieczne w odniesieniu do urządzeń wymienianych "na gorąco"), po to aby system był przygotowany do pracy w nowym środowisku. Tryb wymiany "na gorąco" obsługują magistrale danych USB (Universal Serial Bus) i IEEE 1394, jak również gniazda PC Card (dawniej PCMCIA), instalowane w komputerach przenośnych.

HPNA (Home Phoneline Networking Association) - Organizacja, która opracowała standardy umożliwiające wykorzystanie istniejącego okablowania telefonicznego do przesyłania danych w sieci domowej. Technika ta umożliwia wykorzystanie linii telefonicznych do równoczesnego standardowego przesyłania głosu i faksów. Istnieją standardy dla transmisji z prędkością l Mbps i 10 Mbps.

Hub (koncentrator) - Jest powszechnym punktem zbiorczym dla sieci topologii gwiazdy. Arcnet, 10BaseT oraz 10BaseF Ethernet a także inne podobne topologie sieci używają HUB-ów do połączenia wielu kabli w jedną sieć. Token Ring MSAU też może być uznawane za typ HUB-a. HUB-y posiadają wiele portów do podłączenia różnych kabli sieciowych. Niektóre HUB-y (takie jak 10BaseT) posiadają zdolności do regenerowania sygnału (funkcje zbliżone do funkcji repeatera). Inne (tak jak 10BaseF) łączą sygnały. Inne HUB-y rozprowadzają odebrane sygnały na wszystkie porty równocześnie, rak jak działają wieloportowe repeatery w sieci 10Base2.

Hub aktywny - W sieci ARCnet - koncentrator okablowania wykorzystywany w celu wzmocnienia transmisji w sieci lokalnej dla przesłania jej na większą odległość (zobacz również hub pasywny). Hub pasywny Koncentrator okablowania, które nie wzmacnia transmisji sieciowych, ale jedynie dzieli na segmenty transmisje pomiędzy kilkoma węzłami (zobacz hub aktywny)

Hub wieżowy - Specjalny typ huba, który może być ustawiany na innych hubach i łączony z nimi w celu  utworzenia pojedynczego repeatera sieci Ethernet. Huby łączą siębezpośrednio ze sobą poprzez szybki interfejs, a zatem nie występuje w nich negatywne zjawisko opóźnieniea sygnału, pojawiające się przy łączeniu wielu repeatorów w sieci Ethernet.

Hub z ramą montażową  - Koncentrator okablowanai umieszczony w samonośnej obudowie. Definicja wygląda z  jednej strony zawile, ale z drugiej hub z ramą montażową stał sięnoszonym w ręku urządzeniem umożliwiającym szybkie i ekonomiczne uzyskanie połączeń sieciowych.

Hubs intelligent (koncentratory inteligentne) - Koncentratory kablowe które mogą być monitorowane oraz zarządzane przez operatorów sieci.

Hubs modular - koncentrator, który składa się z pojemnika na karty, z wieloma slotami, z których każdy może przyjąć kartę lub moduł komunikacyjny. Każdy moduł pracuje jak pojedynczy HUB. Kiedy moduły są umiejscowione w slotach, są połączone do szybkiego urządzenia zbiorczego które łączy je razem, dlatego stacja podłączona do portu lub pojedynczego modułu może łatwo się porozumiewać z inną stacją lub modułem.
 

I

IAB (Internet Architecture Board) - (Komisja Architektury Internetu) - Komisja IAB, uprzednio znana jako Internet Activies Board (Komisja Działania Internetu) mimo zmiany nazwy zarządza techniczną stroną rozwoju Internetu. Składa się z dwóch zespołów roboczych: Grupy Roboczej ds. Technicznych Internetu (IETF) oraz Grupa Robocza ds. Naukowych Internetu (IRTF).

IEC (International Electrotechnical Commission) - (Międzynarodowa Komisja Elektrotechniczna) - Założona w 1909 roku komisja IEC z siedzibą w Genewie, w Szwajcarii ustanawia ona standardy dotyczące zagadnień elektrycznych i elektrotechnicznych.

IEEE (Institute of Electrical and Electronic Engineers) - (Instytut Inżynierów Elektryków i Elektroników) - Jest odpowiedzialny za określanie i publikowanie standardów w dziedzinie komunikacji oraz telekomunikacji. Jego największym, jak dotąd, osiągnięciem było określenie standardów dla sieci lokalnych (LAN) oraz miejskich (MAN). Standardy te, zebrane w dużą i obszerną serię standardów technicznych noszą wspólną nazwę "Projektu 802" lub "standardu serii 802".

IEEE 802.1 - Standard 802.1 określa wymogi architektury, jakie muszą zostać spełnione w celu umożliwienia łączenia sieci LAN i MAN. Dotyczy takich, między innymi, zagadnień jak mostkowanie sieci zgodnych z Projektem 802 i zarządzanie nimi oraz stanowi podstawę, na której oparte są wszystkie pozostałe standardy serii 802.

IEEE 802.2 - Standard 802.2 definiuje warstwę łącza danych (warstwę 2) standardu komunikacji oraz wymiany informacji między systemami opartymi na sieciach LAN i WAN. Specyfikacja ta pozwala na zgodność wstecz wymaganą do obsługi przejścia z przedstandardowych wersji Ethernetu do jego standaryzowanej wersji 802.3

IEEE 802.3 - Specyfikacja Ethernetu zdefiniowana przez Institute of Electrical and Electronics Engineers (IEEE). Specyfikacja 802.3 zawiera zasady konfigurowania sieci Ethernet, rodzajów połączeń jakich można użyć oraz jak elementy sieci powinny współdziałać.

IEEE 802.4 - Standard 802.4 określa standard warstwy fizycznej dla sieci LAN o topologii magistrali i dostępie do nośnika na zasadzie przekazywania tokenu. Tego rodzaju sieć LAN nazwana jest siecią Token Ring i pozwala na przesyłanie danych z szybkością 1, 2, 5 i 10 Mbps.

IEEE 802.5 - Specyfikacja Token Ring zdefiniowana przez Institute of Electrical and Electronics Engineers (IEEE). Specyfikacja 802.5 zawiera zasady konfigurowania sieci Token Ring, rodzajów połączeń jakich można użyć oraz jak elementy sieci powinny współdziałać.

IETF (Internet Engineering Task Force) - (Grupa Robocza ds. Technicznych Internetu) - Jest odpowiedzialna za ustanawianie standardów technicznych dotyczących Internetu, jak również za określanie noweych standardów technologii Internetowych.

IGRP (Interior Gateway Routing Protocol) - (protokół trasowania bramek wewnętrzych) - Jest szeroko używanym protokołem warstwy sieci opracowanym przez firmę Cisco Systems. Jest to protokół niestandardowy, obsługiwany jedynie przez routery tej firmy.

Interoperability - Możliwości software i hardware na różnych maszynach pochodzących od różnych dostawców do wzajemnego komunikowania się.

Interrepeater link - Jedna z metod łączenia HUB-ów. Ten typ połączenia powtarza wszystkie pakiety z jednego HUB-a do drugiego tak że w efekcie oba HUB-y są częścią tej samej sieci.

IP (Internet Protocol) - (protokół Internetu) - Protokół IP został opracowany dla potrzeb wojskowych sieci WAN, a następnie przyjęty jako protokół warstwy sieci dal Internetu oraz intranetów.

IPX (Internet Packet Exchange) - (międzysieciowa wymiana pakietów) - Jest zastrzeżonym zestawem protokołów firmy Novell. Zwykle mówi się o nim w połączeniu z innym zestawem zastrzeżonych protokołów o nazwie SPX. Zestaw połączony nazywany jest IPX/SPX.

IRTF (Internet Research Task Force) - (Grupa Robocza ds. Naukowych Internetu) - Zadaniem grupy IRTF jest odkrywanie nowych technologii, które mogą wpłynąć na rozwój Internetu. Technologie potencjalnie wartościowe są przekazywane grupie IETF w celu ich dalszego opracowania.

IS-IS (Intermediate System to Intermediate System) - (system pośredni z systemem pośrednim) - System IS-IS jest protokołem wykorzystywanym w połączonych systemach otwartych.

ISDN (Integrated Services Digital Network) - Oficjalnie zdefiniowany przez CCITT "ograniczony zbiór standardowych interfejsów do cyfrowej sieci komunikacyjnej". Efektem jest sieć dostarczająca swoim użytkownikom usługi w zakresie przesyłania głosu, danych i - w pewnym zakresie - obrazów na podstawie obwodów cyfrowych z okablowaniem poprowadzonym między dwoma punktami. W przypadku  dostępu podstawowego (BRI) działanie to ma udostępnić dwa kanały o przepustowości 64 Kbps i jeden kanał 16 Kbps za pośrednictwem cyfrowej linii telefonicznej do użytkowników na całym świecie.

ISO (International Organization for Standaridization) - (Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna) - Została utworzona w 1946 roku, w Genewie (Szwajcaria), gdzie dotąd znajduje się jej główna siedziba. Jest to podmiot niezależny, wynajęty przez Organizację Narodów Zjednoczonych (ONZ) do określania standardów międzynarodowych. Zakres jej działania obejmuje praktycznie wszystkie dziedziny wiedzy ludzkiej, poza elektryką i elektroniką. Jednym z największych (dla sieci) standardów opracowanych przez ISO jest model referencyjny połączonych systemów otwartych, czyli model OSI (ang. Open Systems Interconnecion Reference Model). ISO jest skrótem pamięciowym pochodzącym od greckiego słowa isos, które jest odpowiednikiem polskiego "równy" lub "standardowy", a nie skrótem od nazwy tej organizacji.

 

K

Kabel do przewodów powietrznych - Kabel oznaczony, posiadający certyfikat odporności na ogień i wytwarzający minimalną ilość dymu. Może być instalowany w przestrzeni między sztucznym sufitem a podłogą lub górnym sufitem, zwanych przestrzeniami powietrznymi.

Kabel kategorii 3 - Kabel oparty na skrętce czteroparowej ekranowanej lub nie ekranowanej zakwalifikowany do przesyłania głosu, wykorzystywany w prywatnych cyfrowych systemach telefonicznych i w sieciach lokalnych. obecnie często wykorzystywany jako ustalone okablowanie telefoniczne w nowych budynkach, ale nigdy nie powinien być wykorzystywany w nowych instalacjach przemysłowych - zamiast niego powinniśmy stosować kabel Kategorii 5.

Kabel Kategorii 5 - Nominalnie najwyżej oceniany kabel ze skrętką czteroparowa ekranowaną lub nieekranowaną stosowany w sieciach lokalnych. Jednak różni producenci wprowadzili kabel Kategorii 5e (e od enhenced) lub nawet Kategorii 6 - kabel ten jest przede wszystkim testowany przy zastosowaniu znacznie ostrzejszych standardów w zakresie przenoszenia częstotliwości i przesłuchów zbliżnych.

Kabel skrzyżowany - W sieci Ethernet standardowy kabel połączeniowy posiada parę służącą do transmisji danych połączoną z końcówkami l i 2 złącza, a parę do odbierania danych połączoną z końcówkami 3 i 6 po obu stronach kabla. Takie połączenie nazywa się połączeniem prostym. Jednak niekiedy możemy chcieć podłączyć do siebie bezpośrednio dwie jednostki sieci Ethernet (na przykład jeden hub z innych hubem). Może to wymagać zastosowania kabla skrzyżowanego, którym para do transmisji jest połączona z parą do odbioru, a para do odbioru - z parą do transmisji. Powinniśmy oznaczyć wszystkie kable skrzyżowane, ponieważ nie będą działały w normalnych zastosowaniach.

Karta sieciowa - karta rozszerzeń udostępniająca szybkie łącze komunikacyjne dla połączenia komputera z siecią komputerową.

Kevlar - Włókno z poliamidu, które jest wykorzystywane w celu zapewnienia odporności na złamanie i rozciąganie w kablu światłowodowym. Kevlar to znak handlowy firmy DuPont Company.

Kbps (kilobits per second) - (kilobajtów na sekundę) - Kb/s oraz Kbps to skróty na oznaczenie tysięcy bitów na sekundę.

kHz (kilohertz) - (kiloherc) - Jest skrótem na oznaczenie tysięcy herców na sekundę.

Kolizja (collision) - Zdarza się wtedy, gdy dwie stacje próbują wysłać pakiety w tym samym czasie. W sieciach Ethernet kolizje są uznawane sa rzeczy normalne, a metoda dostępu CSMA/CD jest zaprojektowana aby szybko przywrócić sprawność sieci, gdy kolizja wystąpi.

Komunikat - krótka zazwyczaj informacja, wysyłana za pośrednictwem sieci do określonego użytkownika lub grupy użytkowników.

Koszulka - Zewnętrzna warstwa okablowania sieciowego. Koszulka chroni kabel i zazwyczaj znajdują się na niej oznaczenia opisujące kabel. Do użytku wewnętrznego, do zakopywania i do wykorzystania w miejscach, w których dym i płomienie mogłyby spowodować powstanie groźnych wyziewów, stosuje się różne typy koszulek kabli.
 

 

L

LAN (Local Area Network) - Sieć Lokalna. Sieć obejmująca swoim zasięgiem stosunkowo niewielki obszar, np. pokoju, budynku itp. Określenie to obejmuje nie tylko wielkość obszaru, na którym rozmieszczone są stacje, ale również rodzaj podstawowych usług udostępnianych w sieci.

LAN internetwork - Łączenie osobnych lub geograficznie odległych sieci razem aby utworzyć coś w rodzaju systemu globalnego.

LANE (Local Area Network Emulation) - (emulacja sieci lokalnej) - Umożliwia klientom ATM LAN dostęp i wykorzystywanie istniejących aplikacji LAN za pomocą oprogramowania warstwy programowej dodanej do urządzeń emulujących. Owa warstwa programowa staje się integralną częścią stosu protokołów ATM urządzenia emulowanego.

Laser - Nazwa Laser jest w zasadzie skrótem, choć mało kto dziś o tym jeszcze pamięta. Skrót ten określa fizyczny proces, w trakcie którego tworzona jest skoncentrowana energia promieni laserowych. Pochodzi on od ang. Light Amplification through Stimulated Emission of Radiation, co w bezpośrednim tłumaczeniu na polski oznacza "światła wzmacniane przez stymulowaną emisję promieniowania".

LEC (LANE Emulation Client) - (klient emulacji LANE) - Jest każdy klient emulowanej sieci LAN. Każdy z nich posiada własny fizyczny adres MAC.

LES (LANE Emulation Server) - (serwer emulacji LAN) - Każda emulowana sieć LAN musi mieć swój serwer LES. Usługa emulacji może być realizowana przy użyciu przełącznika, komputera klienta lub serwera.

LGN, LCN (Logical Group Number, Logical Channel Number) - (numer grupy logicznej, numer kanału logicznego) - Używane są do unikatowego identyfikowania obwodów wirtualnych w sieciach X.25.

LLC (Logical Link Control) - (logiczna kontrola łącza sieć lokalna) - Umożliwia adresowanie i sterownie łączem danych. Określa, które mechanizmy mają być używane do przesyłania danych przez nośnik, a które do kontrolowania danych wymienianych między stacją nadającą i stacją odbierającą.

Local - lokalny. Urządzenie obsługiwane za pomocą panelu sterującego lub program uruchomiony na bezpośrednio obsługiwanym komputerze. Por.: remote.

Login, Logon - zgłaszanie się do sieci, polegające na wpisaniu nazwy użytkownika oraz jego hasła.

Logout - odłączenie się użytkownika od sieci.

LUNI (LANE User to Network Interface) - (interfejs LANE użytkownika z siecią) - Jest interfejsem, którego utworzenie wymuszone zostało wprowadzeniem emulacji ATM sieci LAN. Interfejs ten wykorzystywany jest przez klientów LANE w celu uzyskania dostępu do serwera LANE, na którym emulacja jest prowadzona.

 

M

 

Mailbox - skrzynka pocztowa. Program lub komputer gromadzący listy dla grupy użytkowników poczty elektronicznej. Skrzynka przechowuje listy do momentu ich skasowania przez adresata, sygnalizuje adresatowi o ile jest on zalogowany do sieci nadejście nowych listów i pozwala na wpisanie listów do innych użytkowników

MAC (Media Access Control) - (sterowanie dostępem do nośnika) - Mimo, że samo przesyłanie zer i jedynek jest zadaniem pierwszej warstwy modelu OSI, to sterowanie dostępem do nośnika jest już funkcją warstwy drugiej. Zestandaryzowany przez IEEE sposób sterowania dostępem do nośnika nazywany jest sterowaniem MAC. Omawiany standard rozróżnia trzy metody regulowania dostępu do nośnika: rywalizację, priorytet żądań oraz przekazywanie tokenu.

MAN - (Metropolitan Area Network), sieć metropolitalna (miejska). Sieć obejmująca swoim zasięgiem np. dzielnicę lub miasto. Określenie to obejmuje nie tylko wielkość obszaru, na którym rozmieszczone są stacje, ale również rodzaj podstawowych usług udostępnianych w sieci.

Manageable hubs - Inna definicja hubów inteligentnych. Każdy port może być konfigurowany, monitorowany, włączany bądź wyłączany przez operatora sieci z konsoli zarządzania hubem.

MAU (Media Attachment Unit) - Urządzenie nadawczo-odbiorcze podłączane do portu ALU na karcie sieciowej Ethernet i zapewniające elektryczne i mechaniczne podłączenie do światłowodu, skrętki lub innych mediów.

Mbps (megabits per second) - (megabitów na sekundę) - Mb/s oraz Mbps to skróty na oznaczenie milonów bitów na sekundę. Mała litera "b" określa, że miara dotyczy liczby bitów, a nie bajtow.

Message - dosł. wiadomość. List w poczcie elektronicznej.

Media - Okablowanie lub przewody wykorzystywane do przesyłania sygnałów sieciowych. Typowym przykładem są kable koncentryczne, optyczne lub ze skrętką. Istnieje wiele różnych typów mediów.

MHz (megahertz) - Jest skrótem na oznaczenie milionów herców na sekundę.

Mostki (bridges) - Urządzenia które filtrują pakiety pomiędzy sieciami decydując o tym czy przekazać dalej pakiet czy nie. Pakiety pochodzą ze wszystkich sieci do których mostek jest podłączony.

MPPP (Multi Link Point to Point Protocol) - (protokół PPP wielu łączy) - Umożliwia posługiwanie się połączeniami dial-up do korzystania z wielu łączy.

Multiplexing (multipleksowanie warstwa sieci ) - Polega na łączeniu wielu typów danych na jednym łączu.

 

N

NEC (National Electrical Code) - Kod wprowadzony przez National Fire Protection Association. NEC zawiera opis klasyfikacji i instalowania kabli do przesyłania energii elektrycznej i sygnałów.

NetBIOS - bardzo bogaty i popularny protokół sieciowy wykorzystywany m.in. w sieci IBM LAN.

Networked Printer - drukarka sieciowa. Drukarka wykorzystywana przez komputery połączone w sieć lokalną.

Network center - W języku biznesu odosobnione, zabezpieczone miejsce gdzie firma konsoliduje swoje zasoby sieciowe.

Network Layer (warstwa sieci ) - Jest to warstwa 3 modelu OSI, jest odpowiedzialna za określanie trasy między komputerami nadającymi i odbierającymi. Wykorzystywana jest też do prowadzenia komunikacji między systemami komputerowymi znajdującymi się poza lokalnym segmentem sieci LAN. Warstwa ta nie posiada żadnych mechanizmów wykrywania ani korygowania błędów, w związku z czym zmuszona jest do polegania na bezbłędnych transmisjach warstwy łącza danych (warstwy drugiej).

Network shell - powłoka sieciowa. Oprogramowanie zapewniające komunikację pomiędzy stacjami a serwerami i tłumaczące żądania wydane systemowi DOS na żądania sieciowe.

NetView - Produkt przeznaczony do zarządzania sieciami opracowany przez firmy IBM i 3Com. NetView to specyficzna architektura zarządzania i sterowania siecią, która w dużej mierze opiera się na programach zbierania danych dla komputerów mainframe, ale współdziała także z produktami przeznaczonymi dla komputerów osobistych pracujących pod kontrolą systemu OS/2.

NIC (Network Interface Card) - Fizyczne połączenie z komputera do sieci zrobione poprzez włożenie karty komunikacyjnej do komputera oraz połączenie z kablem współdzielonym.

NNI (Network to Network Interface) - (interfejs sieć-z-siecią) - Pozwala na łączenie sieci ze sobą.

Novell NetWare - najpopularniejszy sieciowy system operacyjny dla dedykowanych serwerów sieciowych, stosujący protokół IPX/SPX i współpracujący ze stacjami roboczymi pracującymi pod kontrolą systemów MS/PC DOS, MS Windows, IBM OS/2, Macintosh System V i niektórymi odmianami Unixa. Po zainstalowaniu dodatkowych driverów umożliwia również stosowanie m.in. protokołów NetBIOS, TCP/IP itp i może współpracować lub współistnieć w sieci z dowolnym systemem stosującym te same protokoły. Najnowsza wersja systemu ma mechanizmy zabezpieczeń spełniające wymagania (******) oraz mechanizmy ułatwiające organizowanie sieci rozległych.

 

O

ODI (Open Datalink Interface) - opracowana przez Novella technologia udostępniająca niezależny od sprzętu i protokołu interfejs, pozwalający wielu protokołom transportowym na bezkonfliktowe korzystanie z jednej karty sieciowej. Driver ODI jest wielomodułowy i składa się m.in. z dostarczanych zazwyczaj z kartami modułów obsługujących konkretne karty sieciowe oraz dostarczanych z niektórymi systemami sieciowymi modułów obsługujących protokoły sieciowe.

Om - Jest to przede wszystkim jednostka oporu elektrycznego, ale może być również wykorzystana do wyrażenia impedancji.

Online - Słowa tego używamy, jeśli coś znajduje się w stanie połączenia z systemem komputerowym lub systemem działającym w oparciu o stacje roboczą.

OSI (Open Systems Interconnect reference model) - Model komunikacyjny opracowany przez organizację ISO aby zdefiniować wszystkie usługi, które sieć LAN powinna zapewniać. Model składa się z siedmiu części, z których każda zapewnia podkategorie wszystkich usług sieci LAN.

OSPF (Open Shortest Path First) - (protokół wyboru najkrótszej ścieżki) - Jest protokołem otwartego standardu pracującym na podstawie stanu połączenia

 

P

Packet (pakiet) - W sieci ze współdzielonym dostępem, kiedy jedna stacja wysyła przekaz do innej stacji, używa oprogramowania sieciowego do podzielenia przekazu na mniejsze części. Poszczególne części to pakiety.

Packet switched network (sieć z komutacją pakietów ) - Przesyła informacje do miejsca docelowego w postaci pakietów przy użyciu szeregu przełączników.

PBX (Private Branch Exchange) - System telefoniczny obsługujący określone miejsce. Wiele systemów PBX może przenosić dane sieciowe bez konieczności stosowania modemów.

Peer to peer - dosł. równy z równym. Rodzaj sieci lokalnych w których ten sam komputer może równocześnie pełnić rolę serwera i stacji roboczej. Sieci peer-to-peer obywają się bez dedykowanego serwera plikowego, udostępniając użytkownikom zasoby dysków lokalnych komputerów.

Permanent virtual circuit - (stały obwód wirtualny ) - To programowo definiowane połączenia biegnące przez sieci z komutacją obwodów lub pakietów. Po utworzeniu tego rodzaju połączeń pozostają one zawsze aktywne.

Physical Layer - (warstwa fizyczna ) - Jest najniższą warstwą modelu OSI. Jest ona odpowiedzialna za przesyłanie strumieni bitów. Odbiera ramki danych z warstwy 2, czyli warstwy łącza danych, i przesyła szeregowo, bit po bicie, całą ich strukturę oraz zawartość. Jest ona również odpowiedzialna za odbiór kolejnych bitów przychodzących strumieni danych. Strumienie te są następnie przesyłane do warstwy łącza danych w celu ich ponownego ukształtowania.

Polichlorek winylu (PCW) - Wykorzystywany jako materiał izolacyjny w kablach koncentrycznych pomiędzy jednolitym rdzeniem a zewnętrznym oplotem.

Port szeregowy - Port wejścia-wyjścia, w którym dane przesyłane są po jednym bajcie w danym momencie - w przeciwieństwie do portu równoległego, którym równocześnie przesyłanych jest wiele (zazwyczaj 8) bitów danych. Szeregowe przesyłanie sygnałów jest opisane w standardzie EIA RS-232.

POTS (Plain Old Telephone System) - (zwykły stary system telefoniczny ) - Jest skrótem, który można spotkać w zasadzie tylko w publikacjach angielskojęzycznych. Oznacza usługi jakości "głosowej" publicznych komutowanych sieci telefonicznych.

PPP (Point-to-Point Protocol) - (protokół "punkt z punktem" komunikacji między dwoma stacjami) - Jest najnowszym protokołem ramkowania pakietów, który umożliwia korzystanie z samo konfigurowalnych, pełnodupleksowych, dwukierunkowych połączeń równorzędnych z dużą liczbą hostów.

PPP Multilink Protocol - (to samo, co protokół MPPP ) - Protokół Multilink PPP umożliwia łączenie wielu potoków danych w jeden większy potok w celu przyspieszenia transmisji.

PPTP (Point-to-Point Tunneling Protocol) - (protokół tunelowania punktowego) - Pozwala na utworzenie wirtualnego łącza klient-serwer, tunelowanego w sieci IP. Tunelowanie umożliwia klientom korzystanie z sieci WAN jak z sieci prywatnej.

PPTP Control Connection - (protokół sterownia połączeniem PPTP ) - Jest odpowiedzialny za utworzenie, zarządzanie i likwidowanie odpowiadającego mu tunelu PPTP.

Presentation Layer - (warstwa prezentacji ) - Jest szóstą warstwą modelu referencyjnego OSI.

Printer sharing - dosł. dzielenie drukarki. Wspólne korzystanie z drukarki przez wielu użytkowników sieci.

Print Job - zadanie do druku. Zestaw danych wysłanych przez aplikację wraz z ewentualną informacją dostarczaną przez konfigurację serwera wydruku, dające razem kompletny wydruk.

Print Queue - kolejka wydruku. Rodzaj bufora, zazwyczaj umieszczonego na dysku serwera, gromadzącego i porządkującego zadania do druku. Każde żądanie druku wydawane przez aplikację umieszczane jest w kolejce, po czym jest obsługiwane przez odpowiedni serwer i kierowane do związanej z kolejką drukarki.

Print Server - serwer wydruku. Komputer lub program zajmujący się obsługą zadań zgromadzonych w kolejkach, kierowaniem ich do drukarek sieciowych i ewentualnie sygnalizacją zakończenia obsługi każdej pracy. W sieciach peer-to-peer jako serwer wydruku zazwyczaj jest wykorzystywany serwer plikowy.

Protokół - Specyfikacja, która zawiera opis reguł i procedur, z którymi powinny być zgodne produkty, by mogły wykonywać działania w sieci, takie jak wysyłanie danych. Protokoły pozwalają produktom pochodzącym od różnych producentów komunikować się ze sobą w obrębie tej samej sieci.

Przesłuch - Przenikanie sygnału z jednego kanału do innego kanału. W przypadku przesyłania danych jego efekt jest bardzo negatywny. W systemach kablowych przesłuch pochodzi od sąsiadujących ze sobą par kabli.

PSTN (Public Switched Telephone Network) - (publiczna komutowana sieć telefoniczna) - Skrót PSTN używany jest na oznaczenie publicznej komutowanej sieci telefonicznej, czyli globalnej infrastruktury telefonii dostarczającej usługi o jakości głosowej, które anglojęzyczni autorzy określają czasem mianem usług POTS.

 

R

RAID (Redundant Array of Inexpensive/Independent Disks) - (tablica niedrogich/niezależnych dysków twardych) - Metoda RAID opracowana została jako mechanizm tworzenia automatycznie regenerujących się odpornych na błędy dużych dysków przy użyciu małych, niezależnych dysków. Te małe dyski znajdują się we wspólnej obudowie. Te same dane zapisywane są jednocześnie na kilku dyskach chroniąc w ten sposób przed utratą danych w razie uszkodzenia dysku. Po wymianie uszkodzonego dysku na nowy, pozostałe urządzenia RAID automatycznie rozpoznają spowodowane tym uszkodzenie systemu plików i odtwarzają go. Szybkość, z jaką odtwarzanie to jest przeprowadzane zależy od poziomu ochrony. Metoda RAID może być wdrażana na jednym z siedmiu poziomów: od RAID-0 do RAID-6. Pierwszych pięć (RAID-1 do RAID-5) określone zostało przez Uniwersytet Berkeley. Są one kombinacjami o różnych poziomach ochrony i kosztów. RAID-0 oraz RAID-6 są produktami opracowanymi później - na podstawie potrzeb rynku. Zaznaczyć należy, że metoda RAID nie jest formalnym standardem. W związku z tym między tymi samymi poziomami różnych producentów mogą istnieć ogromne różnice. Wielu producentów uznaje (i produkuje) również wyłącznie pierwsze pięć specyfikacji.

RAID 0 - Metoda RAID poziomu 0 (metoda RAID 0) umożliwia wyłącznie zwiększenie sprawności dostępu do danych, polega bowiem na porcjowaniu (ang. Stripping), czyli zapisywaniu danych na różnych dyskach, bez korzystania z jakiejkolwiek korekty błędów, czy nadmiarowości.

RAID 1 - Polega na lustrzanym odbijaniu danych (przechowywaniu ich na wielu dyskach). Jeden dysk funkcjonuje jako dysk operacyjny. Na drugim dysku wykonywane są automatyczne kopie zapasowe wszystkich zapisów dokonanych na dysku pierwszym.

RAID 2 - Jest bardziej niezawodną wersją metody RAID 0 korzystającą z kodów sprawdzania i korekcji błędów (kodów ECC). Dane porcjowane są na wielu dyskach, co ułatwia odzyskiwanie utraconych danych.

RAID 3 - Dzieli dane między dyski na poziomie bajtów i wykorzystuje osobny dysk do przechowywania danych dotyczących sum parytetów.

RAID 4 - Dzieli dane na poziomie bloków i wykorzystuje osobny dysk do przechowywania danych dotyczących sum parytetów.

RAID 5 - Tak jak metoda RAID 4, dzieli dane na poziomie bloków, ale w odróżnieniu od metod RAID 3 i RAID 4, dane parytetu zapisuje na wszystkich dyskach.

RAID 6 - Udostępnia wszystkie funkcje metody RAID 5 i, dodatkowo, wykorzystuje zapasowe kontrolery dysków, magistrale i wentylatory.

RAS (Remote Access Server) - (serwer dostępu zdalnego) - Jest programowym modułem dla środowiska Windows, które zarządza zdalnym dostępem do zasobów przyłączonych do sieci LAN.

Remote - zdalny. W zasadzie odnosi się do dowolnego urządzenia lub programu obsługiwanego zdalnie, np. za pośrednictwem modemu albo sieci komputerowej. Por. Local

Repeaters (wzmacniak) - Urządzenia które wzmacniają oraz regenerują sygnały, co pozwala na zastosowanie większych odległości. Termin repeater jest też używany do opisu koncentratorów (HUB-ów)

RFI (Radio Frequency Interference) - (zakłócenia częstotliwości radiowych) - To wysokiej częstotliwości impulsy, które mogą zakłócać przesyłanie danych.

RG-58 - Złącze do kabla koncentrycznego, które posiada impedancję 50 omów i jest wykorzystywane w cienkim Ethernecie.

RG-62 - Złącze do kabla koncentrycznego, które posiada impedancję 93 omów i jest wykorzystywane w sieci ARCnet.

Ring topology (topologia pierścienia) - Sieć w której stacje są połączone w nieprzerwaną pętlę.

RIP (Routing Information Protocol) - (protokół trasowania (wyboru trasy)) - Jest starszym protokołem trasowania według algorytmu wektora odległości.

RISC (Reduced Instruction Set Computer) - (komputer o zredukowanej liście rozkazów) - Architektura RISC to architektura mikroprocesorów, która charakteryzuje się małym zestawem szybko wykonywanych rozkazów, które wykonują mniej czynności niż podobne rozkazy w architekturze CISC. Tradycyjnie komputery o architekturze RISC są wykorzystywane do zastosowań wymagających dużej ilości obliczeń.

RJ-45 - Złącze z 8 końcówkami, wykorzystywane do przesyłania danych przez skrętkę telefoniczną.

RMON (Remote Network Monitoring System) - (specyfikacja zdalnego monitorowania) - Jest uaktualnioną wersją protokołu SNMP, która zaprojektowana została w celu umożliwienia wykorzystania monitorowania sieci i zarządzania nią.

 

S

SAR (Segmentation and Reassembly) - (segmentacja i ponowne złożenie) - Wykorzystywany jest w sieciach ATM i wykorzystuje ich zestaw protokołów do segmentacji danych wychodzących na jednostki danych protokołu (jednostki PDU). Jednostki te wykorzystywane są do tworzenia komórek. Dane przychodzące muszą więc zostać ponownie złożone przed wysłaniem ich do protokołu następnej warstwy.

SAR-PDU (Segmentation and Reassembly Protocol Data Unit) - (jednostka danych protokołu SAR) - Jest strukturą przed-komórkową, w której każda warstwa adaptacji ATM (warstwa AAL) składa otrzymane dane. Jednostki te przesyłane są następnie do warstwy ATM, gdzie dołączane są do nich 5-oktetowe nagłówki, co tworzy znajome 53-oktetowe komórki ATM.

SAS (Single-Atteched Stations) - (stacje o pojedynczym przyłączeniu) - Wykorzystywane mogą być w sieciach FDDI. Wyposażone są one w jeden zbiór interfejsów nośnika, który pozwala na przyłączanie ich do sieci o topologii pierścienia z drzewem.

SC (Style Connector) - Złącze często wykorzystywane do łączenia odcinków kabla światłowodowego.

SCSI (Small Computer Systems Interface) - (interfejs małych systemów komputerowych) - Jest interfejsem sprzętowym, wykorzystywanym do łączenia hostów i urządzeń peryferyjnych. SCSI uległ rozszerzeniu i teraz jest standardem składającym się z wielu specyfikacji. Obsługuje od 7 do 15 urządzeń peryferyjnych i szybkości przesyłania danych od 5 do 40 MB/s.

SCSI-1 - Specyfikacja SCSI-1 określa pierwszy poziom z rodziny interfejsów SCSI. Był on bardziej pojęciem niż produktem i szybko został zastąpiony przez specyfikację SCSI-2.

SCSI-2 - Specyfikacja SCSI-2 to pierwsza standardowa forma SCSI wyposażona w 8-bitową magistralę, która umożliwia obsługę do 8 urządzeń (włącznie z kartą kontrolera SCSI) i przesyłanie danych z szybkością 5 MB/s. Jednostronne okablowanie SCSI może być rozciągane na odległość do 6 metrów. Okablowanie dyferencjalne może mieć do 25 metrów długości.

SCSI-2 Fast - Specyfikacja Fast SCSI-2 oferuje zwiększoną do 10 MB/s szybkość przesyłania danych. Maksymalna długość pojedynczego kabla jest zmniejszona do 3 metrów.

SCSI-2 Fast Wide - Specyfikacja Fast Wide SCSI-2 stanowi dalsze udoskonalenie specyfikacji SCSI-2. W jej skład wchodzi magistrala 16-bitowa. Pozwala to na przyłączenie do 16 urządzeń (włącznie z kartą kontrolera) i przesyłanie danych z szybkością od 10 do 20 MB/s.

SCSI-3 (8-bit Ultra) - 8-bitowa specyfikacja Ultra SCSI-3 jest nową wersją standardu SCSI opartą - jak nazwa wskazuje na magistrali 8-bitowej. Usprawnienie pozwoliło na przesyłanie danych z szybkością 20 MB/s do 8 urządzeń. Maksymalna długość pojedynczych kabli zależy od liczby przyłączonych urządzeń i dla 4 lub mniej urządzeń ograniczona jest do 3 metrów, a dla większej liczby urządzeń do 1,5 metra.

SCSI-3 (16-bit Ultra) - 16-bit Ultra SCSI-3 jest 16-bitową specyfikacji SCSI-3 o 16-bitowej magistrali pozwalającą na przyłączenie proporcjonalnej liczby urządzeń i szybkość przesyłania od 20 do 40 MB/s. Ograniczenia dotyczące dopuszczalnej długości kabla są te same, co dla wersji 8-bitowej.

SDDI (Shielded Distrubuted Data Interface) - Specyfikacja wypromowana przez firmę IBM i innych producentów umożliwiająca uruchomienie protokołów FDDI w kablu zawierającym skrętkę ekranowaną.

Segmentation - Sposób usprawnienia wydajności sieci przez dzielenie pojedynczych dużych sieci w wiele mniejszych, mniej przeciążonych sieci z zachowanie połączenia między nimi. Switche jest efektywnym narzędziem segmentacji przez zapewnienie każdemu portowi konkretnej wielkości łącza, bez konieczności zmiany jakiegokolwiek wyposażenia LAN (karty, huby, okablowanie, routery, mostki) przez użytkowników. Switche także pozwalają na liczne transmisje jednoczesne.

Server - Jest dowolnym komputerem przyłączonym do sieci LAN, który jest hostem dla zasobów udostępnianych innym urządzeniom przyłączonym do sieci LAN.

Server-based-networks - (sieci oparte na serwerze) - Sieci oparte na serwerach wprowadzają hierarchię, której zadaniem jest poprawa sterowalności wszelkich funkcji obsługiwanych przez sieć w miarę zwiększania się jej rozmiaru.

Session Layer - (warstwa sesji ) - Jest piątą warstwą modelu OSI. Jest ona dość rzadko używana: wiele protokołów funkcje tej warstwy dołącza do swoich warstw transportu. Zadaniem warstwy sesji modelu OSI jest zarządzanie przebiegiem komunikacji podczas połączenia między dwoma komputerami. Określa ona, czy komunikacja może zachodzić w jednym, czy obu kierunkach. Gwarantuje również zakończenie wykonywania bieżącego zadania przed przyjęciem kolejnego.  

Sharing - dosł. dzielenie. Wspólne korzystanie z pewnych zasobów (plików, drukarek, portów, pamięci) przez różne programy uruchomione na jednym lub kilku komputerach albo przez kilku użytkowników.

Shared access (dostęp współdzielony) - Technologia dostępu współdzielonego oznacza to że wszystkie urządzenia podłączone do sieci korzystają z pojedynczego medium komunikacyjnego, najczęściej kabla koncentrycznego lub UTP.

Skrętka - Kabel składający się z dwóch przewodów skręconych ze sobą w celu zapewnienia zwiększenia szerokości pasma. Skrętka jest stosowana niekiedy - ale w żadnym przypadku zawsze - w okablowaniu telefonicznym.

Skrętka z ekranem  ( FTP lub S-FTP, Folied Twisted-Pair lub Screened Folied Twisted-Pair) - Kabel ze skrętką czteroparową z zewnętrzną osłoną z folii (ew. z dodatkowym oplotem miedzianym) w celu zmniejszenia zakłóceń elektromagnetycznych.

Skrętka nieekranowana (UTP) - Okablowanie zawierające skrętkę, w której poszczególne pary nie są chronione ekranem i nie ma wspólnego ekranu dla całego kabla.

Skrętka ekranowana (Shielded Twisted Pair) - Kabel IBM typ Izę skręconymi ze sobą przewodami z pojedynczym ekranem dla całego kabla zapobiegającym dostaniu się do kabla zewnętrznych zakłóceń i z ekranami dla każdej pary przewodów, które zabezpieczają przed przesłuchami. Charakterystyczne także dla skrętki czteroparowej dla kabli Kategorii 7.

Stackable hubs - HUB-y które wyglądają i działają jak pojedyncze urządzenia. Można je jednak łączyć razem, najczęściej korzystając z krótkich kabli. Wtedy można nimi zarządzać jak pojedynczym urządzeniem.

Standalone hubs - Pojedyncze HUB-y z pewną ilością portów. Huby pojedyncze zazwyczaj mają możliwość łączenia ich z innymi hubami pojedyncznymi - albo przez łączenie ich razem kablem koncentrycznym (10BASE5) lub ustawianie kaskadowe używając kabla UTP pomiędzy pojedynczymi portami w każdym hub-ie.

STP (shielded twisted pair) - Ekranowana skrętka dwużyłowa ma dodatkową warstwę folii metalowego przewodu oplątującego przewody. Taki ekran osłonowy znajduje się bezpośrednio pod powierzchnią koszulki kabla. Powodem wprowadzenia ekranowania była potrzeba skrętek dwużyłowych w środowiskach o dużym wystawieniu na zakłócenia elektromagnetyczne i zakłócenia częstotliwościami radiowymi. W praktyce przeszkadza to jednak skrętce w poprawnym funkcjonowaniu.

Structured wiring architecture - Struktura okablowania która fizycznie łączy wszystkie stacje sieci do hub-ów inteligentnych w postaci "gwiazdy".

SLIP (Serial-Line-Interface-Protoclo) - (protokół komunikacji szeregowej w sieci internet) - Umieszcza pakiety w ramkach, a do przesyłania danych używa linii szeregowych. Nigdy nie został zestandaryzowany i nie obsługiwał wielu zaawansowanych funkcji połączeń. Był prekursorem protokołu PPP.

SNMP (Simple Network Management Protoclo) - (prosty protokół zarządzania siecią) - To protokół zbierający informacje z urządzeń sieciowych umożliwiający monitorowanie ich sprawności.

SPAP (Shiva Proprietary Authentication Protocol) - (zastrzeżony protokół weryfikacji firmy Shiva, Inc.) - To zastrzeżona wersja protokołu PPP opracowana przez firmę Shiva, Inc.

SPX (Sequenced Packet Exchange) - (sekwencyjna wymiana pakietów) - Jest zastrzeżonym zestawem protokołów warstwy transportu opracowanym przez firmę Novell.

Szerokość pasma - Zakres częstotliwości, które mogą przejść przez obwód. Obwody analogowe zazwyczaj mają pasmo przenoszenia ograniczone do pasma ludzkiego głosu (około 3kHz). Fale kwadratowe sygnałów cyfrowych wymagają większych szerokości pasma przenoszenia. Im większa prędkość transmisji, tym większe wymagania odnośnie szerokości pasma. Światłowód i kabel koncentryczny odznaczają się doskonałą szerokością pasm przenoszenia.

Statistical multiplexing - (statystyczne multipleksowanie) - Polega na dzieleniu pojedynczego obwodu na wiele połączeń w oparciu o schemat współdzielenia dostępnej szerokości pasma.

Striping (porcjowanie) - To technika polegająca na jednoczesnym zapisywaniu danych na wielu dyskach za pomocą pojedynczego rozkazu zapisu. Umożliwia ona szybsze odczytanie każdego pliku odczytywanego jednocześnie przez wiele urządzeń.

Switched virtual circuit (komutowane połączenie wirtualne) - To połączenie w sieci z komutacją pakietów, które pozwala przesyłać pakiety różnymi ściekami.  

Switches - Urządzenie które łączy oddzielne sieci LAN oraz zapewnia filtrowanie pakietów między nimi. Switch LAN jest urządzeniem z pewną liczbą portów, z których każdy może współpracować z siecią Ethernet lub Token Ring.

Światłowód jednomodowy - Światłowód, który posiada bardzo wąski rdzeń, umożliwiający wejście do środka i przemieszczanie się tylko jednego trybu światła. Światłowody jednomodowe są odporne na dyspersję modalną i są najlepszym wyborem do prowadzenia bardzo długich odcinków kabla, wymagających dużych prędkości przesyłania.

Światłowód wielomodowy - Światłowód wystarczająco duży, by można było w nim przesłać wiele modów światła. Typ światłowodu najczęściej wykorzystywany w sieciach lokalnych.

 

T

TCP (Transmission Control Protocol) - (protokół sterownia transmisją) -P jest protokołem warstwy transportu, który często używany jest razem z protokołem IP. Często, więc te dwa różne protokoły są mylnie uważane za jeden protokół, o nazwie TCP/IP, podczas gdy jest to nazwa określająca dwa współdziałające protokoły, różnych warstw.

TDM (Time-Division Multiplexing) - (multipleksowanie czasowe, praca z podziałem czasu) - Polega na dzieleniu pojedynczego obwodu na wiele połączeń w oparciu o schemat współdziałania dostępnego czasu.  

Terminal - terminal. Urządzenie służące do komunikacji z użytkownikiem w systemach wielodostępnych (m.in. Unix, VMS). Terminal zajmuje się wyświetlaniem na ekranie danych uzyskanych z hosta i przekazywaniem do niego informacji wprowadzonych z klawiatury. Są terminale tekstowe i graficzne. Por. Host.

Token - Sygnał używany w sieciach typu Token Ring który koordynuje transmisję danych pomiędzy stanowiskami. Token wędruje dookoła sieci, a urządzenie może transmitować dane tylko wtedy kiedy posiada token.

Token passing - Metoda dostępu używana w sieciach typu Token Ring.

Token Ring - Jedna z technologii sieciowych w użyciu dzisiaj, raczej mało popularna. Zasady sieci Token Ring zostały określone w specyfikacji IEEE 802.5. Token Ring zapewnia podobne usługi jak sieć Ethernet. Sieci Token Ring mogą pracować w dwóch różnych prędkościach - 4 Mbps lub 16 Mbps.

Topologia magistrali (bus topology ) - Pierwotna topologia sieci LAN oparta na kablu koncentrycznym, w którym wszystkie stanowiska są połączone do jednej "magistrali". Ta topologia wyróżnia się najniższymi kosztami montażu, jednak dodawanie nowych stanowisk do sieci, gdy ma ona większe rozmiary, jest bardzo kłopotliwe. Taka sieć jest też bardziej podatna na uszkodzenia.

Trailer - Wiadomość na końcu pakietu danych która przenosi specjalne informacje używane przez sieć do zidentyfikowania stacji docelowej. Trailer jest podobny do nagłówka (header), który występuje na początku pakietu.

Transmisja światłowodowa - Metoda transmisji danych, w której wykorzystywane są impulsy światła wysyłane za pośrednictwem kabli szklanych.

Transmission facilities - ( urządzenia transmisyjne) - To nośniki używane do przenoszenia sygnałów w sieci do ich miejsca przeznaczenia. Nośnikami takimi mogą być kable koncentryczne, skrętka dwużyłowa, a nawet kabel światłowodowy.

Transport Layer - (warstwa transportu ) - Jest czwartą warstwą modelu referencyjnego OSI. Pełni ona funkcje podobną do funkcji warstwy łącza danych, w tym sensie, że jest odpowiedzialna za integralność końcową transmisji, Jednak w odróżnieniu od warstwy łącza danych - warstwa transportu umożliwia tę usługę również poza lokalnymi segmentami sieci LAN. Potrafi bowiem wykrywać pakiety, które zostały przez routery odrzucone i automatycznie generować żądanie ich ponownej transmisji. Inną ważną funkcją warstwy transportu jest resekwencjonowanie pakietów, które mogły zostać przysłane w nieodpowiedniej kolejności.

Tryb asynchroniczny - Metoda transmisji, w której odstępy czasu między znakami nie muszą być takie same. Bity początku i końca mogą zostać dodane do transmitowanych sygnałów w celu skoordynowania przesyłania znaków.

Twisted Pair Wire - (przewód skrętki dwużyłowej ) Skrętka dwużyłowa od dawna używana jest jako okablowanie obsługujące połączenia głosowe i stała się również standardową technologią wykorzystywaną w sieciach LAN. Skrętka dwużyłowa składa się z dwóch dość cienkich przewodów o średnicy od 4 do 9 mm każdy (czyli od 18 do 24 w skali AWG). Przewody te pokryte są cienką warstwą polichlorku winylu (PCW) i splecione razem. Skręcanie przewodów razem równoważy promieniowanie na jakie wystawiony jest każdy z dwóch przewodów znosząc w ten sposób zakłócenia elektromagnetyczne (EMI), które inaczej przedostawałyby się do przewodnika miedzianego.

 

U

UDP (User Datagram Protocol) - (protokół datagramów użytkownika) - Jest protokołem warstwy transportu używanym w połączeniu z protokołem IP.

UNI (User-to-Network Interface) - (sieciowy interfejs użytkownika) - Tworzy połączenie między węzłem końcowym i przełącznikiem sieci.

Unix - jeden z najpopularniejszych wielodostępnych i wielozadaniowych systemów operacyjnych, stosowanych w licznych odmianach na wielu rodzajach komputerów z różnymi procesorami, min. Sparc, Motorola MC68xxx, Intel 80x86, HP PA-RISC, MIPS Rx000, IBM Power, itp.

User account - konto użytkownika. Zestaw informacji pozwalający danej osobie na korzystanie z sieci. Na konto składa się m.in. nazwa użytkownika, hasło, dodatkowe uprawnienia lub ograniczenia, katalog "domowy" itp.

User group - grupa użytkowników. Mechanizm ułatwiający administrowanie uprawnieniami użytkowników w niektórych sieciach poprzez powiązanie użytkowników mających jednakowe uprawnienia. Zamiast np. definiować z jakich katalogów mogą mogą korzystać wszyscy pracownicy sekretariatu, tworzy się grupę np. SEKRETARIAT, której nadaje się odpowiednie uprawnienia i wpisuje się jako jej członków pracowników sekretariatu. Dzięki temu mechanizmowi zarówno późniejsza zmiana uprawnień sekretariatu jak i ewentualne zmiany kadrowe są łatwiejsze do przeprowadzenia, mniejsza jest też możliwość pomyłek. Grupy można też tworzyć bez nadawania specjalnych uprawnień, wyłącznie w celu łatwiejszego zorientowania się np. w zakresie obowiązków czy przynależności administracyjnej pracownika albo - w systemach poczty elektronicznej w celu łatwego adresowania listów do wielu użytkowników.

User ID - jawna nazwa użytkownika, pod którą dana osoba jest znana w sieci. Dany użytkownik może mieć kilka nazw (kont), z którymi wiążą się różne uprawnienia (np. do pracy i do administrowania), sieć jednak traktuje je tak, jakby należały do różnych osób.

User List - Lista Użytkowników. Spis osób (a raczej nazw ich kont) uprawnionych do korzystania z sieci lub serwera. Określenie to może też oznaczać osoby zalogowane w danej chwili do sieci, korzystające z urządzenia itp.

User password - hasło użytkownika. Tajne słowo, ciąg liter i cyfr lub tp. pozwalający na jednoznaczne zidentyfikowanie użytkownika oraz chroniący jego konto przed niepowołanym dostępem. Hasło powinno być znane wyłącznie jego właścicielowi (na tym polega sama idea hasła). Z reguły hasło wpisywane jest "na ślepo" (bez wyświetlania na ekranie) albo wszystkie znaki hasła maskowane są np. gwiazdkami (*). W wielu sieciach hasła użytkowników są szyfrowane w sposób uniemożliwiający ich odczytanie nawet przez administratora, nawet jeżeli ma on dostęp do pliku, w których są one zapisane. Z reguły aby zmienić hasło użytkownika, nie wystarczy być zalogowanym na jego konto, trzeba również podać stare hasło (zabezpiecza to przed zmianą hasła użytkownikowi który zostawił bez opieki zalogowany na swoje konto komputer) albo trzeba mieć uprawnienia administratora. W sieciach z zaawansowanym systemem bezpieczeństwa hasło użytkownika nie pojawia się na sieci i jest szyfrowane już w stacji roboczej (uniemożliwia to "podsłuchanie" hasła), system może też wymagać haseł o odpowiedniej długości, wymuszać okresowe zmiany haseł itp.

UTP (Unshielded Twisted Pair) -skrętka nieekranowana, tzw. skrętka telefoniczna. Rodzaj okablowania pracującego w sieci Ethernet, w którym komputery połączone są z hubem za pomocą nieekranowanego kabla składającego się z dwu par specjalnie skręconych przewodów. W nowocześnie uzbrojonych budynkach okablowanie UTP można wydzielić z okablowania telefonicznego, położonego w czasie uzbrajania budynku (tzw. okablowanie strukturalne), co jest znacznie tańsze i bardziej uniwersalne niż kablowanie wykonywane przez użytkownika.

 

V

VCC (Virtual Channel Connection) - (łączenie kanałów wirualnych) - To termin oznaczający rodzaj połączenia logicznego ustanawianego między klientem LEC i serwerem LES w sieciach ELAN ATM. Do kontroli połączeń ATM potrzebne są jednak oddzielne połączenia i plany użytkowników.

VMS - wielodostępny i wielozadaniowy system operacyjnych komputerów DEC VAX. VMS. Jest jednym z najbardziej zaawansowanych systemów operacyjnych, a część jego twórców pracuje obecnie w Microsoft nad Windows NT.

Voice Chat - usługa w sieci zbliżona do telefonu: użytkownicy rozmawiają wykorzystując sieć komputerową do przeniesienia próbkowanego głosu. Wymaga komputera z kartą dźwiękową oraz odpowiedniego oprogramowania.

Voice Mail - poczta głosowa. Rodzaj poczty elektronicznej, w której część wiadomości stanowi nagrany dźwięk. Odbieranie i nadawanie poczty głosowej wymaga komputera z kartą dźwiękową oraz odpowiedniego oprogramowania.

VPN (virtual private networks) - (wirtualne sieci prywatne) - Sieci VPN, które są przyłączone do sieci publicznej za pomocą tunelowania i/lub szyfrowania.

 

W

WAN (Wide Area Network) - sieć rozległa. Sieć obejmująca swoim zasięgiem np. systemy w różnych miastach lub nawet krajach. Określenie to obejmuje nie tylko wielkość obszaru, na którym rozmieszczone są stacje, ale również rodzaj podstawowych usług udostępnianych w sieci.

Wavelenght - (długość fali ) - Używana do mierzenia intensywności energii elektromagnetycznej. Jest ona odległością między wartością maksymalną (wierzchołkiem) fali i jej wartością minimalną (dołem). Za pomocą długości fali określane są zjawiska o wysokich częstotliwościach fali takie jak światło, promieniowanie X oraz promieniowanie gamma.

Workstation - stacja robocza. W sieci lokalnej każdy komputer służący do bezpośredniej pracy. Aplikacje uruchomione na stacji roboczej mogą (ale nie muszą) wykorzystywać zasoby umieszczonych w sieci serwerów zwane są wówczas klientami. Por. Client, Server.

 

X

X.121 (protokół X.121 ) - Jest protokołem, na którym protokół X.25 polega podczas adresowania.

X.25 (protokół X.25 ) - Jest starzejącą się specyfikacją sieciową służącą do transportowania pakietów w publicznych sieciach komutowanych.

 

Z

Zasilacz UPS (Uninterruptible Power Suppły) - Urządzenie zapasowe stosowane jako źródło nieprzerwanej energii elektrycznej w przypadku awarii zasilania. Zasilacze UPS powinny być instalowane obok wszystkich serwerów plików i koncentratorów okablowania.

Złącze BNC - Niewielkie złącze do kabla koncentrycznego z obudową zamykaną po przekręceniu o połowę. BNC to skrót od Bayone-Neull-Concelman.

Złącze DIX - Złącze wykorzystywane w gniazdach AUI i w kablu do podłączania urządzenia odbiorczo-nadawczego.

Złącze IBM typu l - Złącze wykorzystywane w przypadku kabla z dwuparową skrętką ekranowaną stosowanego w sieci Token Ring.

Złącze MIC (Medium Interface Control) - Złącze MIC zostało przyjęte przez ANSI jako części architektury FDDI. Złącze MIC zawiera dwa włókna światłowodowe i jest zaprojektowane tak, by nie można było podłączyć złącza MIC w niewłaściwy sposób.

Złącze N - Złącze o dużych rozmiarach stosowane w przypadku kabla przeznaczonego dla grubego Ethernetu.

Złącze SMA - Typ złącza światłowodowego wykorzystywany intensywnie w instalacjach telefonicznych przed wprowadzeniem do użycia złącz ST. Nadal jest popularne. Nazwa jest skrótem nazwy Sub-Miniature Assembly.

Złącze ST - Złącze światłowodowe opracowane przez firmę AT&T i stanowiące jej znak handlowy. Jest to typ złącza najczęściej wykorzystywany w sieciach lokalnych opartych na światłowodach. Skrót pochodzi od słów Straight Tip.

Złącze T - Złącze w kształcie litery T do podłączania kabla koncentrycznego, które łączy ze sobą dwa kable w cienkim Ethernecie, równocześnie udostępniając trzecie złącze podpinane do karty sieciowej.

Złącze typu Tap - Złącze, które jest podłączane do kabla bez blokowania sygnałom przejścia przesyłanym w kablu.

Zmiennik tłumienności - Urządzenie, które jest celowo wykorzystywane do zmniejszania lub tłumienia sygnału. W optyce światłowodów jest to urządzenie, które przyciemnia przechodzące przez nie światło.

Zniekształcenie - Dowolna zmiana przesyłanego sygnału. Może być spowodowana przez przesłuch, opóźnienie, tłumienność lub przez inne czynniki


 

- MENU -

 

[ strona główna ]
[ historia sieci ]
[ protokoły]
[ słownik ]
[ topologie ]
[ okablowanie ]
[ elementy sieci]